BYSTRA

Bystra swoją nazwę zawdzięcza źródłom bystro spływającym z beskidzkich gór. Jest wsią rozlokowaną wzdłuż krystalicznego potoku Bystrzanka, leżącego w obrębie Żywieckiego Parku Krajobrazowego. Jest to doskonałe miejsce na aktywny wypoczynek, posiadające własną infrastrukturę noclegową jak pensjonat czy agroturystyka oraz bazę rekreacyjno-sportową. Można tu skorzystać z boiska, placu zabaw, szlaków rowerowych, a zimą z atrakcyjnych kuligów.

Turysta odwiedzający Bystrą ma możliwość wędrowania niebieskim szlakiem prowadzącym na Słowiankęi stąd może rozpocząć dalszą wyprawę na szlaki Beskidu Żywieckiego, między innymi na Rysiankę,Romankęoraz wiele innych szczytów.

W Bystrej cieszą oko nie tylko piękne widoki górskie, ale także małe obiekty architektury sakralnej. Do znaczących zabytków należą tutaj Kaplica z 1898 r. na Łazachznajdująca się nieprzypadkowo na rozstaju dróg. Wszelkiego rodzaju skrzyżowania uchodziły niegdyś za siedliska wszelkiego zła, poprzez które różnorakie siły nieczyste próbowały wtargnąć do ludzkiego świata. Położenie zatem kaplicy w tym miejscu miało zapobiec i uchronić wszystkich przechodzących obok przed wpływami złych mocy.

Odwiedzając Bystrą, warto dowiedzieć się ciekawostek o jej historii. Podczas II Wojny Światowej, podobnie jak na terenie całego powiatu Żywieckiego dokonano masowych wysiedleń ludności przeprowadzając tzw: Saybusch Aktion. 31 października 1940 r.zostało wysiedlonych 19 rodzin z Bystrej, które zebrano przy miejscowej szkole. Stamtąd ciężarówkami przewieziono mieszkańców do szkoły w Zabłociu, aby 2 listopada 1940 r. wywieźć ich do stacji Brzezie koło Sandomierza. 89 osób pochodzących z Bystrej zamieszkało we wsiach Komornai Obrazowa. Ich mieszkańcy odnosili się do przybyłych nieufnie na skutek celowej dezinformacji, bowiem nie wiedzieli co to za ludzie i dlaczego ich wysiedlono. Taki stan znacząco pogorszył życie wysiedleńców z Bystrej, często głodowali i prosili o jedzenie tamtejszych mieszkańców. Według źródeł niemieckich miejsce wysiedlonych zajęło 12 rodzin osadników[i].

Życzymy miłego pobytu na terenie Gminy Radziechowy – Wieprz!

———————————
W 70 rocznicę Saybusch Aktion. Dla zachowania w pamięci pokoleń.Wysiedlenia Ludności Polskiej Podczas II Wojny Światowej we wsiach dzisiejszej Gminy Radziechowy – Wieprz”.
Wyd. Urząd Gminy Radziechowy – Wieprz.

 

Kamieniołom w Bystrej, to miejsce dotąd owiane tajemniczą historią, po którym zostało już niewiele śladów materialnych. Jedyną pozostałością po minionych czasach jest pamięć mieszkańców i zarastająca ściana głazów.

Z przeprowadzonych badań terenowych wynika, że po I Wojnie Światowej na terenie Bystrej funkcjonował niewielki kamieniołom, w którym pracowała miejscowa ludność, lecz można przypuszczać, że istniejąca w „Dziejopisie Żywieckim”wzmianka o powstaniu sztolni w Bystrej z XVI w.odnosi się właśnie do tej miejscowości. Podobno nawet władający tymi ziemiami ród Habsburgów interesował się wyrobiskami w Bystrej, gdyż krążyły pogłoski o wydobywanych na tych ziemiach niewielkich pokładów węgla kamiennego i rudy żelaza. Jak podaje jeden z informatorów, kiedy potoczek w Bystrej wezbrał wody w wyniku ulewy, rzeka odkryła brzeg rzeki ukazując ścianę węgla kamiennego. Widząc to mieszkańcy zaczęli go wydobywać na własne potrzeby, w efekcie czego powstała niewielka sztolniana zboczach koryta rzeki. Informacje te nie są potwierdzone historycznie, ale podobno, kiedy informacja ta dotarła do rodziny Habsburgów, kazali oni zamurować złoża cennych minerałów. Do dziś nie wiadomo czy są to historie prawdziwe, jednak nadal tkwią one w pamięci najstarszych mieszkańców Bystrej.

Jak podają informatorzy, Bystra zaopatrywała w kamień okoliczne wioski i mieszkańców, gdyż pochodzący stąd surowiec był solidny i wytrzymały. Z kamienia w Bystrej wzniesione zostało wiele budynków mieszkalnych na terenie Gminy Radziechowy – Wieprz, jak również fundamenty Kościóła w Wieprzu, choć obecnie pamięć o tym zanika. Kamieniołom istniał jeszcze po II Wojnie Światowej, a w latach swojej świetności pracowało tam ok. 30 osób. Często było to dodatkową formą zarobku dla mężczyzn i choć praca w kamieniołomie była bardzo ciężka, to przynosiła dodatkowe dochody w wielu rodzinach rolniczych. Córka pracującego tam Wojciecha Tlałki wspomina, że często pracowali tam mężczyźni z jednej rodziny – tak było w przypadku jej ojca i dziadka. Jak twierdzą świadkowie historii ostatnim właścicielem kamieniołomu w Bystrej była rodzina Wajdziaków.

Stanisław Wajdziak
1899 – 1973

 

PRACOWNICY KAMIENIOŁOMU W BYSTREJ

————————

Wszelkie informacje, którymi chcą się państwo z nami podzielić na temat Kamieniołomu w Bystrej, prosimy przesyłać na biuro@cowkulturze.pl lub zapraszamy do kontaktu: